تبلیغات
روانپزشکی و روانشناسی بالینی - کودک آزاری
 
روانپزشکی و روانشناسی بالینی
                                                        
درباره وبلاگ


مدیر وبلاگ : محمد خالقی
نویسندگان
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

مقدمه

تقریبا از حدود 50 سال پیش علاقه به حفاظت و حمایت از كودكان افزایش یافت . گروهی از صاحب نظران هر نوع رفتار خشونت آمیز بزرگسالان علیه كودكان و نوجوانان( از ضربه های خفیف گرفته تا حملات آسیب زای شدید )را نوعی كودك آزاری می شناختند . بر این مبنا رفتار خشن، عملی بود كه از روی قصد و به طور عمدی انجام می گیرد و در شخص دیگر، درد یا صدمه جسمی ایجاد می كند . اما برخی معتقد بودند اعمال خشونت آمیز به دو دسته ی طبیعی و غیر طبیعی تقسیم می شود و چنان چه والدین یا مراقبان، به قصد كنترل یا هدایت رفتار كودك از اقدامات خشونت آمیز استفاده كنند، این رفتار, طبیعی بوده و كودك آزاری محسوب نمی شود .

در تقابل این دو دیدگاه، در نهایت قانون پا در میان نهاد و اعلامیه حقوق كودك به سال 1959 به تصویب مجمع عمومی سازمان ملل متحد رسید كه نماینده ایران نیز به آن رای مثبت داد . هم چنین در سال 1372، جمهوری اسلامی ایران به عضویت پیمان نامه ی حقوق كودك، مصوب سازمان ملل متحد، در آمد و به این ترتیب، راه برای تصویب قوانین مربوط به پیشگیری از كودك آزاری در ایران هموار شده است .

تعریف

هر چند كه از كودك آزاری تعاریف متعددی ارایه شده است، با این حال یكی از تعاریفی كه جامع تر و كامل تر می باشد، عبارت است از :

( كودكی كه مورد بدرفتاری واقع شده و فراموش گردیده،كودكی است كه رفاه و سلامت روانی و جسمی او در معرض تهدید قرار گرفته است ) .

انواع كودك آزاری و نشانه های آن

متخصصان معمولا انواع رفتارهای كودك آزارانه را به چهار دسته تقسیم می كنند، كه در ادامه به طور خلاصه و به همراه نشانه های احتمالی، بیان می شود :

كودك آزاری جسمی، به هر نوع آسیب جسمی غیر اتفاقی و ناگهانی اطلاق می شود كه به وسیله ی مراقب كودك ایجاد شود . نیت مراقب، الزاما آسیب زدن به كودك نیست و ممكن است این عمل ناشی از انضباط افراطی یا تنبیه نامتناسب با وضعیت كودك یا سن او باشد . آزار جسمی كودكان می تواند به شكل سوزاندن، لگد زدن، مشت كوبیدن و كتك زدن باشد .

كودك آزاری جنسی، به تعاملات و تماس های بین كودك و بزرگسال ( مراقب ) اطلاق می شود كه در آن، كودك با هدف تحریك جنسی فرد متجاوز مورد سوْ استفاده قرار می گیرد .معمولا شخص سوْ استفاده كننده, هم به طور قابل ملاحظه ای از قربانی بزرگ تر است, و هم از قدرت كنترل كودك برخوردار می باشد . ترس, كابوس, پاكیزگی افراطی, گوشه گیری یا پرخاشگری و افت تحصیلی, از علایم احتمالی سوْ استفاده جنسی از كودكان است .

تذكر: این نشانه های هشدار دهنده, ممكن است نشانه ی اختلالات دیگر نیز باشد .

مسامحه یا غفلت از كودك, این شكل از كودك آزاری, در واقع بی توجهی به نیازهای اساسی كودك از قبیل غذا, لباس, مسكن, مراقبت های بهداشتی و سرپرستی است . این بی توجهی, حالت مزمن داشته و به طور مداوم تكرار می شود . مشاهده ی گرسنگی مداوم, پوشاك نامتناسب با فصل, سطح پایین بهداشت, خمودگی و خستگی, از جمله علایم احتمالی غفلت از كودك است .

تذكر: شناسایی و تایید غفلت از كودكان, باید با ملاحظه ی الگوی فرهنگی خانواده و جامعه انجام شود .

بد رفتاری عاطفی, به سرزنش, تحقیر, و طرد كردن, و تبعیض قایل شدن بین كودكان از جانب والدین یا مراقبان, اطلاق می شود . این كودكان ممكن است بیش از حد فروتن, تسلیم, یا پرخاشگر و متوقع باشند . آزار به حیوانات نیز در رفتار آنان مشاهده می شود .

پیامد های كودك آزاری

كودك آزاری اثرات متفاوت, شدید, و دراز مدتی در وجوه مختلف زندگی قربانیان باقی می گذارد . بخشی از این اثرات و پیامدها عبارتند از :

- ایجاد صدمات جسمی خفیف یا شدید ( خراشیدگی, كوفتگی, معلولیت, تغییر شكل بدن, مرگ )

- افت تحصیلی ( كسب نمرات پایین درسی, بی علاقگی به تحصیل, تكرار پایه )

- كنش ضعیف هوشی و شناختی ( اشكال در حافظه, زبان گفتاری, توانایی های ارتباطی, و ... )

- مشكلات اجتماعی- رفتاری ( احساس ناامنی, مخالفت و مقاومت در برابر والدین, مشكل در دوست یابی, عزت نفس پایین, احساس ناامیدی, افسردگی, احساس خصومت و پرخاشگری جسمی, گرایش به رفتارهای ضد اجتماعی مثل: مصرف مواد و الكل, نزاع و درگیری در درون یا بیرون خانه و سرقت )

چه باید كرد ؟

برای پیشگیری و مقابله با كودك آزاری, اقدامات گسترده و متعددی باید انجام شود . از جمله ی این اقدامات موارد زیر است :

- تصویب قوانین همه جانبه و شفاف به منظور پیشگیری و كنترل كودك آزاری, و حمایت از كودكان آسیب خورده

- تقویت نهادهای دولتی و غیر دولتی حامی كودكان

- فرهنگ سازی و توسعه ی آموزش های مربوط به پیشگیری از كودك آزاری در جامعه

- آموزش مهارت های موثر والدینی برای پدرها و مادرها ( شیوه ی برخورد مناسب با ناهنجاری های رفتاری فرزندان, آشنایی با فرایندهای طبیعی رشد كودكان, تاكید بر اهمیت مراقبت, حمایت, و امنیت فرزندان و شیوه ی تامین آن